توهین به یک ملت، چه حکمی دارد؟

ورزش آذربایجان - فدراسیون فوتبال در پرونده خداداد عزیزی، به دلیل فحاشی رکیک به امید عالیشاه پس از دیدار تراکتور و گل‌گهر، حکمی سنگین صادر کرد: چهار ماه محرومیت از حضور در ورزشگاه‌ها و دو میلیارد تومان جریمه نقدی؛ حکمی که کمیته استیناف نیز آن را تأیید کرد. 

در آن پرونده، ماجرا به درگیری لفظی و توهین میان افراد در فضایی دور از انظار عمومی مربوط بود؛ اما در انزلی، موضوع از توهین شخصی فراتر رفته است. گزارش‌ها از شعارهای توهین‌آمیز علیه بازیکنان تراکتور، از جمله شجاع خلیل‌زاده و علیرضا بیرانوند، و ادعای شعارهای نژادپرستانه و قومیتی علیه ترک‌زبانان حکایت دارند. سازمان لیگ وقوع فحاشی را تأیید کرده، هرچند تشخیص نهایی ماهیت و مسئولیت این رفتارها به بررسی گزارش‌های رسمی وابسته است.

اینجا آزمون عدالت فدراسیون آغاز می‌شود: اگر توهین به یک فرد، چهار ماه محرومیت و دو میلیارد تومان جریمه در پی دارد، در برابر توهین‌های سازمان‌یافته یا گسترده به هویت قومی میلیون‌ها انسان، چه میزان مسئولیت و مجازات باید در نظر گرفته شود؟

بحث بر سر تعیین مجازات با عددی از پیش‌تعیین‌شده نیست؛ بحث بر سر تناسب، برابری و بازدارندگی است. کمیته انضباطی باید با بررسی مستندات، نقش باشگاه میزبان و گزارش داور و ناظر، حکمی شفاف و متناسب صادر کند؛ حکمی که نشان دهد نژادپرستی خط قرمز واقعی فوتبال است.

عدالت زمانی معنا دارد که معیارها برای همه یکسان باشند. اگر فدراسیون در برابر توهین‌های قومیتی برخوردی جدی نکند، خطر عادی‌شدن نفرت و تشدید تنش‌های اجتماعی را دست‌کم گرفته است. این پرونده فقط امتحان انضباط فوتبال نیست؛ آزمون اعتبار عدالت است.