آزمون واقعی نکونام از همین‌جا شروع می‌شود

ورزش آذربایجان - تقویم تراکتور دیگر جای نفس کشیدن چندانی باقی نگذاشته است. سرخ‌پوشان تبریزی در فاصله حدود یک ماه باید هشت بار به میدان بروند؛ پنج مسابقه در لیگ برتر و سه مسابقه در لیگ نخبگان آسیا. استقلال، الشمال، ملوان، صنعت نفت، العین، فجرسپاسی، نفتچی و خیبر، زنجیره‌ای هستند که تراکتور را وارد فشرده‌ترین بخش فصل می‌کنند. مسئله اما فقط تعداد مسابقات نیست؛ فاصله بعضی بازی‌ها به چهار روز می‌رسد و تراکتور باید در شرایطی همزمان برای حفظ جایگاهش در لیگ و جمع‌آوری امتیاز در آسیا بجنگد که همین حالا چند مهره مهمش را به دلیل مصدومیت در اختیار ندارد. برنامه رسمی لیگ نخبگان نیز نشان می‌دهد این رقابت‌ها از اواسط مهر تا اوایل آبان به‌صورت فشرده ادامه پیدا می‌کند.

استقلال و الشمال؛ شروعی سرنوشت ساز برای برنامه فشرده تراکتور

اولین بخش این مسیر از بازی استقلال شروع می‌شود؛ مسابقه‌ای که خودش به اندازه یک بازی معمولی اهمیت دارد و تنها چهار روز بعد، الشمال در لیگ نخبگان انتظار تراکتور را می‌کشد. همین فاصله کوتاه یعنی نکونام باید از همین حالا درباره چرخش ترکیب تصمیم بگیرد. نمی‌توان انتظار داشت یک ترکیب ثابت در تمام این مسابقات با همان شدت بدنی بازی کند و در عین حال کیفیتش را حفظ کند. از طرف دیگر، تراکتور نمی‌تواند آن‌قدر تغییر ایجاد کند که هماهنگی تیم از بین برود. اینجا تفاوت میان «تعویض بازیکن» و «مدیریت ترکیب» خودش را نشان می‌دهد؛ بازیکن ذخیره باید بتواند بخشی از بار نفر اصلی را به دوش بکشد وگرنه هر مصدومیت یا افت بدنی، مستقیماً روی کیفیت تیم اثر می‌گذارد. تراکتور فصل را با یک ساختار دفاعی منظم شروع کرد، اما دو شکست اخیر مقابل استقلال خوزستان و شباب‌الاهلی نشان داده‌اند که حفظ این ثبات در تقویم فشرده، کار ساده‌ای نخواهد بود.

ماموریت رساندن بازیکنان تراکتور به آمادگی بدنی بالا، انجام شد؟

یکی از موضوعاتی که در هفته‌های ابتدایی هم درباره تراکتور مطرح شد، شرایط بدنی بازیکنان بود. جواد نکونام پیش از این صراحتاً گفته بود از نظر او تیم در دوره بدنسازی پیش‌فصل به اندازه کافی تمرین نکرده و شرایط بدنی تیم با چیزی که او انتظار دارد فاصله دارد. او همچنین تأکید کرده بود وقفه لیگ می‌تواند فرصتی برای بهبود این شرایط باشد. حالا این وقفه برای کادر فنی و مربیان بدنساز تراکتور اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. بازیکنان باید به سطحی از آمادگی برسند که در بازی‌های فشرده، به‌خصوص در نیمه دوم مسابقات، افت نکنند و تراکتور مجبور نشود به دلیل خستگی از شدت بازی یا فشار روی حریف کم کند. برای تیمی که قرار است همزمان در لیگ و آسیا رقابت کند، نفس کم آوردن در دقایق پایانی می‌تواند هزینه سنگینی داشته باشد

چهار بازی در چهارده روز؛ اینجا مدیریت بازیکنان خودش را نشان می‌دهد

بعد از الشمال، تراکتور باید به انزلی برود، سپس مقابل صنعت نفت قرار بگیرد و خیلی زود دوباره راهی آسیا شود تا برابر العین بازی کند. این یعنی تیم در مدت کوتاهی هم سفر دارد، هم بازی خارج از خانه، هم مسابقه آسیایی و هم فشار روانی رقابت برای امتیاز. در چنین شرایطی دیگر نمی‌شود همه چیز را روی یازده بازیکن اصلی گذاشت. همان مسئله‌ای که درباره نیمکت تراکتور مطرح بود، اینجا اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. اشترکالی، مهدی حسینی، مهدی شیری، کرار نماری، صادق محرمی، سعید کریم‌آذر و مرتضی فاضلی باید در این مقطع فقط «بازیکن جایگزین» نباشند؛ باید بخشی از برنامه چرخش تیم باشند. مخصوصاً در فاز هجومی، تراکتور نیاز دارد نفراتی داشته باشد که ورودشان بتواند ریتم مسابقه را عوض کند، نه اینکه صرفاً یک بازیکن خسته را با بازیکنی تازه‌نفس جابه‌جا کنند.

تعیین جهت فصل با این دوره از بازی ها

بخش پایانی این ماراتن شاید از نظر نتیجه حتی مهم‌تر باشد؛ فجرسپاسی، نفتچی و خیبر سه بازی بعدی هستند که میانشان یک مسابقه آسیایی دیگر هم قرار گرفته است. اگر تراکتور از این مقطع با امتیازهای کافی خارج شود، آن وقت می‌توان درباره تیمی صحبت کرد که توانسته فشار همزمان دو جبهه را مدیریت کند. اما اگر امتیازها یکی‌یکی از دست بروند، اولین سؤال سراغ مدیریت فنی و انتخاب‌های نکونام خواهد آمد. نکونام در اینجا فقط باید بهترین ترکیب را برای هر بازی پیدا کند؛ باید بداند کدام مسابقه به بازیکن بیشتری برای حفظ انرژی نیاز دارد، کجا باید ریسک کند، کجا باید بازی را کنترل کند و چه زمانی باید از نیمکت برای تغییر شکل مسابقه استفاده کند. این همان جایی است که فلسفه تاکتیکی یک تیم در کنار مدیریت منابع انسانی آن سنجیده می‌شود.

هشت بازی، یک آزمون؛ تراکتور باید بیشتر از یازده نفر باشد

تراکتور در یک ماه آینده فقط با هشت حریف بازی نمی‌کند؛ با خستگی، سفر، مصدومیت، فشردگی مسابقات و فشار نتیجه هم روبه‌روست.

برای تیمی که هدفش حضور جدی در هر دو رقابت است، نمی‌شود یک ترکیب را تا مرز فرسودگی پیش برد و بعد انتظار داشت در بازی بعدی همان کیفیت را ارائه کند. اینجا نقش نکونام پررنگ می‌شود؛ نه فقط در انتخاب ترکیب اصلی، بلکه در مدیریت دقیقه‌های بازیکنان، استفاده از نیمکت، تغییر سیستم و تشخیص اینکه هر مسابقه چه نسخه‌ای می‌خواهد. هشت بازی پیش رو می‌تواند خیلی چیزها را روشن کند؛ اینکه تراکتور فقط تیمی با یک ترکیب اصلی است یا واقعاً تیمی با عمق کافی برای یک فصل طولانی. از استقلال تا خیبر، مسیر کوتاه است؛ اما همین مسیر می‌تواند نشان بدهد تراکتور برای جنگیدن در دو جبهه ساخته شده یا هنوز چند قطعه از پازلش را کم دارد.