گزارش ویژه؛ چالش سربازی برای فوتبالیست‌ها

ورزش آذربایجان؛ گرفتن کارت پایان خدمت یکی از دغدغه‌های آزاردهنده جوان ایرانی است؛ این دو سال اجباری روزهایی است که یا مردان به هر شکل و نحوی از آن فرار می‌کنند و یا با پذیرش آن را سپری می‌کنند.

قانون خدمت اجباری که در سال ۱۳۰۴ به تصویب رسید، با کمترین تغییرات، کم‌وبیش حالا نیز اجرا می‌شود و در طول تمام این سال‌ها دغدغه اصلی بسیاری بوده است؛ قانونی که فقیر و غنی، کشاورز و فوتبالیست نمی‌شناسد.

این روزها با مطرح شدن ماجرای سربازی بیرانوند، دوباره بحث خدمت فوتبالیست‌ها بالا گرفته است. با اینکه آپشن‌های خوبی برای آن‌ها در نظر گرفته شده، اما باز هم فوتبالیست‌ها، مثل دیگران، چالش‌های زیادی با گرفتن کارت پایان خدمت دارند.

خدمت در همه جای دنیا و ایران

البته که دفاع از وطن در همه جای دنیا وجود دارد، اما حتی در این مورد هم تفاوت بسیاری بین کشورهاست.

در بیشتر از ۱۳۰ کشور جهان، سربازی اختیاری و داوطلبانه است و کشورهایی مثل آرژانتین، آفریقای جنوبی، اسپانیا، استرالیا، افغانستان، امارات متحده عربی و ایالات متحده آمریکا از جمله کشورهای فاقد خدمت اجباری هستند.

کشورهایی با خدمت سربازی کوتاه‌مدت نیز وجود دارند؛ در کشورهایی مانند ازبکستان (۱۲ ماه)، استونی (۸ تا ۱۱ ماه)، اکوادور (خدمت انتخابی) و السالوادور (خدمت انتخابی)، با زمان کمتری کارت پایان خدمت دریافت می‌شود.

ایران و کشورهایی مثل ساحل عاج، کلمبیا، کامبوج، ماداگاسکار و… نیز در مدت اجباری بودن خدمت و ماه‌های آن، شرایط مشابهی دارند.

در ادامه به مواردی از بازیکنان فوتبال می‌پردازیم که ماجرای خدمتشان پر از خاطره بوده است.

مهدی طارمی و علی دایی

دقیقاً در همان سنی که یامال و امباپه با تیم ملی خود قهرمان جهان شدند، دو بازیکن برجسته تیم ملی ایران، به دور از جهان فوتبال، در پادگان بودند.

عکس‌های معروف مهدی طارمی و علی دایی در دوران خدمت سربازی، نمونه بارزی از تباه شدن یک استعداد بودند. شاید اگر دایی آن دو سال فوتبال بازی می‌کرد، هنوز کریس نتوانسته بود رکوردش را بزند و شاید اگر مهدی دو سال زودتر مشغول فوتبال می‌شد، الان سابقه قوی‌تری داشت.

به هر حال، این دو فوتبالیست کشورمان جزو معدود فوتبالیست‌هایی هستند که بدون حاشیه لباس خدمت را بر تن کرده‌اند.

پولادی؛ به خاطر خدمت نابود شد

در گیرودار جام ملت‌های آسیا، ماجرای «سربازگیت» تیتر اخبار شد. سازمان نظام وظیفه نام چند نفر را اعلام کرد که اجازه خروج از کشور نداشتند و باید عازم خدمت سربازی می‌شدند.

اما با هر گیروداری، کی‌روش بازیکن محبوب خود را با شروط خاص از ایران بیرون کرد، ولی مهرداد هیچ‌وقت به ایران بازنگشت.

پولادی در اوج دوران فوتبال خود، صرفاً بعد از گذشت یک سال از دریبل زدن مسی، باید عازم سربازی می‌شد؛ اما سرباز فراری بودن و تجربه دوری از وطن را انتخاب کرد. این موضوع باعث شد تیم ملی، او و پولادی، خیلی چیزها را از دست بدهند.

افشین و ماهینی؛ کارت پایان خدمت جعلی لو رفت

آرش افشین و حسین ماهینی بازیکنانی بودند که قصد داشتند با ارائه کارت پایان خدمت جعلی از این موضوع فرار کنند، اما با ماجرای «سربازگیت»، پای آن‌ها هم به میان آمد و ناچار به رفتن به تیم ملوان شدند.

هرچند آن‌ها دوران خدمتشان را مشغول بازی فوتبال بودند، اما پس از خدمت دیگر هیچ‌وقت آن بازیکنان مستعد سابق نبودند.

علیرضا حقیقی

با لو رفتن کارت پایان خدمت جعلی حقیقی، این بازیکن به دنبال راه دیگری برای فرار از خدمت شتافت و در نهایت با استفاده از بند کفالت، خود را از خدمت نظام وظیفه معاف کرد.

عالیشاه و ننگی که صاحب شد

عالیشاه خائن بزرگ به لباس خدمت سربازی و لباس تراکتور بود؛ او که به همراه احمد نوراللهی از پرسپولیس، جهت گذراندن خدمت سربازی به تراکتور پیوست.

نه خدمتی به کشور کرد و نه بازی درست‌وحسابی برای تراکتور؛ و این اتفاق جرقه یکی از بزرگ‌ترین دشمنی‌های تی‌تی‌ها با یک بازیکن شد.

آن موقع کاری از تراکتور برای انفعال و فرار از خدمت این بازیکن برنیامد و عالیشاه یکی از ننگ‌بارترین مدل‌های خدمت کردن را در فوتبال ایران تجربه کرد.

دانیال، مهدی و احسان؛ سه سرباز شریف

مهدی مهدی‌پور، احسان پهلوان و دانیال اسماعیلی‌فر آخرین بازیکنانی بودند که به عنوان سرباز به تراکتور اضافه شدند، اما برخلاف عالیشاه، این سه بازیکن نه‌تنها کم‌کاری نکردند، بلکه شرافتمندانه در میدان جنگیدند و محبوب تراکتوری‌ها شدند و اتفاقاً بعد از پایان دوران خدمت خود نیز خوش درخشیدند.

فقط ایران نیست؛ سون هیونگ‌مین

یکی از جالب‌ترین اتفاقات فوتبال انگلیس در کره جنوبی رخ داد؛ وقتی که کاپیتان تاتنهام در مدت تعطیلات کرونا سریع به کشور خود بازگشت و دوران آموزشی خدمت را پشت سر گذاشت. خدمت سربازی اجباری در کره جنوبی ۲۱ ماهه است، ولی سون به دلیل اینکه در سال ۲۰۱۸ به عنوان بازیکن تیم ملی فوتبال این کشور مدال طلای بازی‌های آسیایی را به دست آورده بود، طبق قانون از خدمت سربازی معاف شده بود.

ولی بر اساس قانون کره، در صورت معاف شدن هر جوان کره‌ای از سربازی، او همچنان باید دوران آموزش نظامی را پشت سر بگذارد.

اکبر ایمانی؛ بازیکنی که بعد از خدمت دیگر فوتبالیست نبود

ایمانی بدون دردسر و حاشیه خودش راهی ملوان بندر انزلی شد تا به عنوان سرباز-بازیکن خدمتش را در این تیم نظامی سپری کند، اما با نرسیدن بازی و جر و بحث بین او و سرمربی، فوتبال ایمانی رو به افول رفت؛ به‌طوری که پس از کسب کارت پایان خدمت، دیگر خبری از هافبک جنگنده تراکتور نبود.

از شجاع و احسان گرفته تا خیلی‌های دیگر

البته که خیلی از بازیکنان خاطرات خوشی را با سربازی ساخته‌اند؛ بازیکنانی مثل احسان حاج‌صفی یا شجاع خلیل‌زاده که در مدت سربازی درخشیدند، یا دیگر بازیکنانی که با حضور در تیم‌های نظامی، صاحب تجربه شده و پیشرفت کرده‌اند.

بازیکنانی با لباس‌ها و رنگ‌های متفاوت، اما هدفی یکسان.

و حالا بیرانوند

حالا نوبت علی بیرانوند است؛ دروازه‌بانی که سال‌ها در بالاترین سطح فوتبال ایران و آسیا بازی کرده و حالا باید بخشی از مسیر حرفه‌ای خود را در شرایطی متفاوت ادامه دهد.

شاید دو سال برای بسیاری از جوانان تنها بخشی از زندگی باشد، اما در فوتبال حرفه‌ای، دو سال می‌تواند فاصله میان یک بازیکن و بهترین سال‌های دوران بازی‌اش باشد. حالا باید منتظر ماند و دید داستان سربازی علی بیرو چگونه نوشته خواهد شد.

امیر کوزه دوست ✏️