تراکتور-سپاهان؛ آنالیز روز بازی

ورزش آذربایجان - تراکتور در هفته نخست با پیروزی ۲ بر صفر مقابل پیکان، شروعی مطمئن با نکونام داشت و سپاهان نیز با همین نتیجه چادرملو را شکست داد. حالا اما شرایط کاملاً متفاوت است؛ چرا که هر دو مربی در برابر تیمی قرار می‌گیرند که از نظر کیفیت بازیکنان، ساختار و توانایی‌های هجومی، بسیار خطرناک‌تر از حریف هفته اول است.

نکونام؛ اول ساختار، بعد حمله

جواد نکونام در نخستین بازی رسمی خود روی نیمکت تراکتور نشان داد که قرار نیست خیلی سریع اسکلت تیم فصل گذشته را تغییر دهد. تراکتور در فاز پایه با آرایش ۴-۴-۲ بازی می‌کند؛ سیستمی که در زمان مالکیت می‌تواند به آرایش‌های هجومی‌تر تبدیل شود و در فاز دفاعی، با عقب‌نشینی هافبک‌ها، فشردگی بیشتری ایجاد کند.

نکونام در تیم‌های قبلی خود نیز معمولاً بر ساختار دفاعی، کاهش فاصله خطوط، دوندگی و انتقال سریع تأکید داشته و در تراکتور نیز به نظر می‌رسد همین اصول را دنبال خواهد کرد. اما دیدار با سپاهان یک تفاوت مهم دارد؛ نکونام احتمالاً نمی‌تواند مانند بازی مقابل پیکان، تیمش را برای مدت زیادی در زمین حریف نگه دارد.

ارکان اصلی بازی نکونام را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

فشردگی بین خطوط و جلوگیری از نفوذ از مرکز

استفاده از دو هافبک برای محافظت از قلب زمین

فشار روی حامل توپ در مناطق میانی

انتقال سریع بعد از توپ‌گیری

استفاده از سرعت و تکنیک وینگرها در فضای پشت دفاع

ارسال مستقیم برای مهاجم هدف

دوندگی زیاد در فاز بدون توپ

کنترل ریسک در بازی خارج از خانه

در واقع نکونام احتمالاً می‌داند که اگر سپاهان بتواند با پاس‌های کوتاه و جابه‌جایی هافبک‌ها تراکتور را از شکل دفاعی خارج کند، مشکلات زیادی برای خط دفاعی این تیم ایجاد خواهد شد.

به همین دلیل، کلید بازی تراکتور می‌تواند کنترل مرکز زمین باشد.

محرم؛ سپاهان می‌خواهد بازی خودش را تحمیل کند

در سمت مقابل، محرم نویدکیا فلسفه متفاوتی دارد.

او برخلاف نکونام علاقه بیشتری به کنترل بازی از طریق مالکیت، گردش توپ و ایجاد برتری در میانه زمین دارد. البته این به معنی مالکیت بی‌هدف نیست؛ سپاهان نویدکیا تلاش می‌کند با جابه‌جایی هافبک‌ها و بازیکنان هجومی، خطوط دفاعی حریف را حرکت دهد و بعد از ایجاد فضا، به یک‌سوم نهایی برسد.

سپاهان در بازی نخست با ساختاری متشکل از دو مدافع میانی، دو مدافع کناری، دو هافبک مرکزی و سه بازیکن پشت مهاجم بازی کرد؛ آرایشی که در عمل می‌تواند به ۴-۲-۳-۱ تبدیل شود. در نخستین ترکیب رسمی نویدکیا، عارف حاجی‌عیدی و امید نورافکن دو هافبک مرکزی بودند و آرش رضاوند، مهدی لیموچی و محمدمهدی لطفی پشت رضا جعفری قرار گرفتند.این یعنی نویدکیا برای دیدار با تراکتور احتمالاً یک هدف مشخص خواهد داشت:

کشاندن تراکتور به سمت توپ و پیدا کردن فضای پشت هافبک‌های نکونام.

سه بازیکن پشت مهاجم؛ سلاح اصلی سپاهان

یکی از جذاب‌ترین بخش‌های تقابل دو تیم، نبرد بین هافبک‌های دفاعی تراکتور و سه بازیکن هجومی پشت مهاجم سپاهان خواهد بود.

لیموچی، لطفی و رضاوند می‌توانند با جابه‌جایی مداوم، نظم دفاعی تراکتور را آزمایش کنند.

اگر تراکتور بیش از حد روی لیموچی و کناره‌ها تمرکز کند، فضای بیشتری برای بازیکنی مثل رضاوند یا هافبک‌های نفوذکننده ایجاد خواهد شد.

از طرف دیگر اگر هافبک‌های تراکتور مرکز را ببندند، سپاهان احتمالاً به استفاده از عرض زمین و اضافه شدن حاج‌صفی و یوسفی روی خواهد آورد.

احسان حاج‌صفی نیز یکی از مهره‌های مهم این مسابقه است؛ بازیکنی که علاوه بر توانایی دفاعی، می‌تواند در زمان مالکیت به خط میانی اضافه شود و تعداد نفرات سپاهان را در مرکز زمین افزایش دهد.

نبرد اصلی؛ مرکز زمین

شاید مهم‌ترین دوئل این مسابقه نه در محوطه جریمه، بلکه چند متر عقب تر اتفاق بیفتد.

تراکتور می‌خواهد مرکز را ببندد.

سپاهان می‌خواهد مرکز را اشغال کند.

اگر خامربکوف و هالیلوویچ بتوانند فاصله خطوط تراکتور را حفظ کنند و اجازه ندهند بازیکنان هجومی سپاهان بین خطوط صاحب توپ شوند، تیم نکونام می‌تواند سپاهان را به بازی از کناره‌ها مجبور کند.

اما اگر نورافکن، حاجی‌عیدی و رضاوند بتوانند از فشار دو هافبک تراکتور عبور کنند، سپاهان به موقعیت بسیار مناسبی برای بازی در یک‌سوم هجومی خواهد رسید.

در چنین شرایطی، نقش شجاع خلیل‌زاده و محمد دانشگر هم بسیار مهم خواهد بود؛ چرا که فاصله آنها با هافبک‌های دفاعی می‌تواند تعیین کند که سپاهان چند بار موفق می‌شود بازیکنانش را پشت خط هافبک تراکتور صاحب توپ کند.

نقطه ضعف احتمالی تراکتور؛ فضای پشت فول‌بک‌ها

یکی از خطرناک‌ترین سناریوها برای تراکتور زمانی ایجاد می‌شود که دانیال اسماعیلی‌فر و محمد نادری همزمان جلو بروند.

در این حالت اگر تراکتور توپ را از دست بدهد، فضای پشت آنها می‌تواند در اختیار بازیکنان سرعتی سپاهان قرار بگیرد.

بنابراین بعید نیست نکونام از یکی از فول‌بک‌ها بخواهد در بسیاری از لحظات محتاط‌تر بازی کند و همزمان با جلو رفتن طرف مقابل، پوشش دفاعی حفظ شود.

این همان جایی است که فلسفه نکونام خودش را نشان می‌دهد:

همه نباید همزمان حمله کنند.

تیم نکونام معمولاً باید هنگام مالکیت هم مراقب لحظه از دست رفتن توپ باشد.

نقطه ضعف احتمالی سپاهان؛ انتقال منفی

در طرف مقابل، سپاهان برای رسیدن به دروازه تراکتور احتمالاً مجبور است نفرات زیادی را جلو ببرد.

این موضوع یک خطر بزرگ دارد:

اگر سپاهان در یک‌سوم هجومی توپ را از دست بدهد، تراکتور دقیقاً همان چیزی را خواهد داشت که دوست دارد؛ فضای باز برای ضدحمله.

در چنین شرایطی، سرعت کاظمینی، حسین‌زاده و مغانلو می‌تواند به سلاح اصلی تیم نکونام تبدیل شود.

به همین دلیل یکی از مهم‌ترین وظایف نورافکن و حاجی‌عیدی، علاوه بر بازی‌سازی، پوشش فضای پشت سر بازیکنان هجومی سپاهان خواهد بود.

پیش‌بینی نهایی

با توجه به اینکه هر دو تیم هفته اول را با پیروزی پشت سر گذاشته‌اند و نویدکیا نیز صراحتاً از تراکتور به عنوان یکی از بهترین و کامل‌ترین تیم‌های ایران یاد کرده، انتظار نمی‌رود هیچ‌کدام از دو مربی در دقایق ابتدایی بی‌محابا ریسک کنند. 

احتمالاً سپاهان مالکیت بیشتری خواهد داشت و تراکتور تلاش می‌کند با فشردگی و انتقال سریع، کیفیت مالکیت حریف را پایین بیاورد.

بنابراین شاید نبرد اصلی نه بر سر میزان مالکیت، بلکه بر سر کیفیت مالکیت باشد.

سپاهان اگر مالکیتش را به موقعیت تبدیل کند، دست بالا را خواهد داشت؛ اما اگر فقط توپ را در اختیار داشته باشد و نتواند خطوط تراکتور را بشکند، این دقیقاً همان مسابقه‌ای خواهد بود که نکونام دوست دارد.

نقش جهان آماده یک دوئل تاکتیکی است؛ محرم می‌خواهد بازی را بسازد و جواد می‌خواهد لحظه مناسب را برای ضربه زدن پیدا کند.