ایران-آسیا؛ واقعا درجه دوئیم!

به گزارش ورزش آذربایجان، فصل جاری را باید یکی از سیاه‌ترین سال‌های تاریخ فوتبال ایران در آسیا دانست. تیم‌های ایرانی با کنار رفتن از دور رقابت ها (پیش از مراحل نهایی) نشان دادند که فاصله فوتبال کشورمان با استانداردهای جهانی و حتی آسیایی بیش از هر زمان دیگری افزایش یافته است.

در دهه‌های گذشته، فوتبال ایران در آسیا ادعای یک سطح بالاتر از رقبا را داشت؛ تیم‌های ایرانی در برابر نمایندگان غرب آسیا به‌راحتی برنده می‌شدند و تنها در مواجهه با تیم‌های شرق آسیا دچار مشکل بودند. اما اکنون شرایط تغییر کرده است و فوتبال ایران نه‌تنها دیگر تیمی برتر در منطقه محسوب نمی‌شود، بلکه در رقابت با تیم‌های درجه دو آسیایی نیز دچار مشکل شده است.

در سال‌های اخیر، کشورهایی مانند قطر، امارات و عربستان سرمایه‌گذاری‌های کلانی در فوتبال انجام داده‌اند. این کشورها به جای تکیه بر ریخت‌وپاش‌های مالی کورکورانه، به سمت ایجاد زیرساخت‌های حرفه‌ای، کمپ‌های مدرن، آکادمی‌های پیشرفته و اصلاحات بنیادین حرکت کرده‌اند.

برخلاف تصور رایج در جامعه فوتبال ایران، موفقیت تنها با صرف هزینه‌های هنگفت و ریخت‌وپاش مالی به‌دست نمی‌آید. چین نمونه بارز این واقعیت است؛ این کشور با پروژه کهکشانی و جذب ستاره‌های بزرگ دچار شکست شد، زیرا ساختار درستی برای توسعه فوتبال نداشت. در مقابل، کشورهای شرق آسیا مانند ژاپن و کره جنوبی از پایه فوتبال خود را توسعه دادند و در سال‌های اخیر نیز کشورهای عربی همین مسیر را پیش گرفته‌اند.

یکی دیگر از مشکلات اساسی فوتبال ایران، انحصار رسانه‌ای و فساد ساختاری است. درحالی‌که کشورهای پیشرفته درآمدهای هنگفتی از حق پخش تلویزیونی کسب می‌کنند و این مبالغ را صرف توسعه زیرساخت‌ها می‌کنند، در ایران حق پخش فوتبال هنوز یک معضل حل‌نشده است. این موضوع، در کنار فساد گسترده و عدم شفافیت مالی در مدیریت باشگاه‌ها، فوتبال ایران را از یک لیگ درجه دو به سمت درجه سه سوق داده است.

یکی از علائم واضح پسرفت فوتبال ایران، کاهش سهمیه نمایندگان کشورمان در لیگ قهرمانان آسیا است. این روند اگر ادامه پیدا کند، ممکن است فوتبال ایران در آینده‌ای نه‌چندان دور حتی برای داشتن یک سهمیه مستقیم در آسیا نیز دچار مشکل شود.

فوتبال ایران در یک دوراهی حساس قرار دارد؛ یا باید اصلاحات ساختاری و توسعه زیرساخت‌ها را آغاز کند یا به‌زودی حتی تساوی مقابل تیم‌های عربی نیز برای ما یک افتخار تلقی خواهد شد. اگر تغییری در نگاه مدیریتی ایجاد نشود، آینده‌ای بسیار تاریک در انتظار فوتبال ایران خواهد بود.